Terapia Gestalt jest terapią humanistyczną, która integruje wiele podejść i filozoficznych koncepcji.

Charakterystyczne dla terapii Gestalt jest podejście holistyczne. Zakłada się w nim, że każda aktywność człowieka angażuje całość organizmu: intelekt, emocje, ciało, narządy zmysłów, itd.

Zasadniczym celem terapii Gestalt jest rozwinięcie świadomości, będącej warunkiem prawidłowego przebiegu procesu samoregulacji organizmu [Naranjo C, Yontef G.M. 1978]. W trakcie terapii dąży się do nasilenia i rozszerzenia zakresu tego, co klient przeżywa w danej chwili w sferze intelektualnej, emocjonalnej i sensorycznej.

Z podstawowego celu terapii Gestalt, jakim jest wzrost świadomości pacjenta wynikają konsekwencje prowadzące do jego rozwoju jako człowieka. Pierwszą z nich jest wzrost odpowiedzialności za siebie i nie chodzi tu o wypełnianie tego, co inni uważają za obowiązki, tylko o poczucie, że jest się aktywnym twórcą swojego życia [Passons W. 1985]. Dzięki temu człowiek zaczyna świadomie dbać o rozpoznawanie, wyrażanie i zaspokajanie swoich potrzeb, stając się niezależną, autonomiczną jednostką. Istotną konsekwencją poszerzenia świadomości jest większa integracja pacjenta [Resnik S. 1977]. Stopniowo zaczyna on zdawać sobie sprawę z tego, w jaki sposób traci energię na wewnętrzne konflikty, albo jak, utożsamiając się tylko z częścią siebie, odrzuca to, co jest niezgodne z jego wyobrażeniem o sobie. Świadomość wewnętrznego rozdarcia jest pierwszym krokiem na drodze do integracji różnych aspektów siebie.

„Wyleczony pacjent” w rozumieniu terapii Gestalt to nie człowiek, który rozwiązał swoje problemy emocjonalne, tylko taki, który uzyskał umiejętność ich rozwiązywania [Perls F.S. i In.1973]. Terapeuta zaprasza pacjenta do aktywnej i partnerskiej współpracy, a w jej ramach umożliwia mu poznanie siebie i wykształcenie eksperymentalnej postawy wobec życia, dzięki której będzie mógł wypróbowywać nowe zachowania. Terapeuta Gestalt nie podaje gotowych odpowiedzi, ale pomaga ich szukać, pomaga klientowi lepiej zrozumieć siebie i odnaleźć satysfakcjonujący sposób na życie. W efekcie udanej terapii pacjent staje się bardziej niezależny, zyskuje większe poczucie znaczenia i ukierunkowania swojej egzystencji, ma poczucie większej witalności, bardziej efektywnie funkcjonuje.